Radiohead


Radiohead, Oxfordshire’lı bir İngiliz alternatif rock grubudur.Genellikle kendi dönemlerinin en yaratıcı grupları arasında gösterilirler. Bunun en büyük nedenleri de birkaç katmandan oluşan şarkıları ve bir albümlerinden diğerine müzik tarzlarındaki radikal değişikliklerdir. Albümlerini EMI gibi büyük bir plak şirketinden çıkarıyorlarsa da çoğunluk tarafından hem müzikal hem de politik bağımsızlıklarını korudukları düşünülmektedir. Albümleri dünya çapında 23 milyon satış rakamına ulaşmıştır. 1986’da okul arkadaşları arasında kurulan grubun ilk teklisi 1992 yılında piyasaya sürülen Creep’tir. Başlarda fazla ilgi görmeyen parça, grubun çıkış albümlü olan Pablo Honey (1993)’de de yayımlandıktan sonra dünya çapında bir hit haline geldi ve özellikle radyolardan fazlaca ilgi gördü. Radiohead kendi ülkelerinin dışında tek-hitlik mucize olarak görülmüş olsa da kendi ülkeleri İngiltere’de ikinci albümleri The Bends (1995)’i çıkararak büyük bir hayran kitlesi elde ettiler. Bu ilginin büyük bir kısmını Thom Yorke’un etkileyici vokalleri ile grubun yoğun gitar atmosferlerine borçluydular. Thom Yorke’un falseto yorumlamaları hayranlar ve eleştirmenler tarafından beğeni topladı. Radiohead’in üçüncü albümü OK Computer (1997), grubun çok daha büyük ilgi görmesini sağladı. Hem zengin müziği hem de modern yaşamdaki yabancılaşma temalarıyla OK Computer, müzik eleştirmenleri tarafından 1990’ların en belirgin eserleri arasında gösterildi. Kid A (2000) ve Amnesiac (2001) yayınlandığında grup şöhretinin zirvesine ulaştı, fakat tarz değişiklikleri eleştirileri beraberinde getirdi. Grup, «Kid A» ve sonraki albümlerde deneysel elektronik müzik ve caza eğilim gösterdi. Altıncı albümleri Hail to the Thief (2003), gitar temelli rock müziği ve elektronik müziğin modern şarkı sözleriyle harmanlanmış halidir. Radiohead, yedinci albümlerini yayınlamadan önce kayıt şirketleri EMI ile biten sözleşmelerini yenilemedi. Kayıt şirketi anlaşmazlığın sebebini grubun çok fazla para talep etmesi olarak gösterdiyse de, Thom Yorke, grubun resmi blog sitesi Dead Air Space’de taleplerinin sadece kendi müzikleri ve müziklerinin gelecekte nasıl kullanılacağı üzerinde yetki istemek olduğunu, astronomik para talep ettikleri iddiasının «koca bir yalan» olduğunu belirtmiştir. Böylece grubun son albümü In Rainbows (2007) etiketsiz olarak sadece internet üzerinden piyasaya sürüldü. Müzik piyasasında ilk kez uygulanan bir sistemle, fiyat belirleme kararı müşteriye bırakıldı (ücretsiz indirmek de mümkündü). Grup 2005 yılında Rolling Stone dergisinin «Gelmiş geçmiş en büyük sanatçılar» listesinde 73. oldu. Grubun gitaristlerinden Jonny Greenwood ile Ed O’Brien de aynı derginin «Tüm Zamanların En İyi 100 Gitaristi» listesine 59. sıradan girmişlerdir. Grubun üyeleri Thom Yorke (baş vokal, ritim gitar, piyano ve elektronik ses işleme cihazları), Jonny Greenwood (baş gitarist, ve diğer enstrümanlar), Ed O’Brien (gitar, arka vokal), Colin Greenwood (bas gitar, synthesizer) ve Phil Selway (davul, perküsyon)’dır. Grubun geçmişi Kuruluş ve ilk yıllar Grup, Oxfordshire’daki özel lise «Abingdon School»da oluştu. Radiohead grubunun kurucuları, Oxfordshire’deki köklü bir erkek okulu olan Abingdon School’da öğrenciyken tanıştı.Thom Yorke ve Colin Greenwood aynı dönemde, Ed O’Brien ve Phil Selway bir üst dönemde, Jonny Greenwood da iki dönem alttaydı. 1986 yılında, grubun bütün üyeleri sadece cuma günleri müsait olduğundan sadece cuma günleri okulun müzik salonunda çalışabildikleri için, Türkçe «Bir Cuma Günü» anlamına gelen «On A Friday» ismini verdikleri bir grup kurdular. Jonny Greenwood başta klavyeci olarak gruba girdi ama bir süre sonra baş gitarist oldu.1987’de Jonny hariç bütün üyelerin üniversiteye başlamasına rağmen, grup haftasonlarında ve tatil günlerinde çalışmaya devam etti. 1991’de Jonny hariç bütün üyeler üniversiteyi tamamlayınca, grup Manic Hedgehog gibi demo kayıtlar yapmaya başladı ve Oxford’da bazı canlı performanslarda bulundu. Aslında Thames vadisinde bağımsız müzisyenlerin sıkça kullandığı sahneler vardı ama On A Friday’in müzik tarzı buralarda sahne alanların tarzıyla uyuşmuyordu.»On A Friday» duyulmaya başlayınca prodüktörler ve müzik şitketleri grupla ilgilenmeye başladı. «Oxford’s Courtyard Studios» isimli müzik stüdyosunun ortağı Chris Hufford, «Jericho Tavern»de «On A Friday»ı canlı seyretti ve çok etkilendi. Stüdyonun diğer ortağı Bryce Edge ile On A Friday’e menajerlik yaptılar ve bir demo kaset hazırladılar; ikili hala grubun menajerliğini yürütüyor. 1991 yılında Colin Greenwood çalıştığı kayıt atölyesinde EMI şirketinin temsilcisi Keith Wozencroft ile yaptığı görüşme sonucunda, grup adına altı albümlük bir kayıt anlaşması imzaladı. Daha sonra isimlerini, Talking Heads grubunun True Stories albümündeki «Radio Head» şarkısından esinlenerek «Radiohead» olarak değiştirdiler. Pablo Honey, The Bends ve ilk başarılar (1992–1995) «Courtyard» stüdyolarından Hufford ve Edge, Radiohead’in Mart 1992’de çıkan ilk EP albümü Drill’in prodüktörlüğünü yaptılar. Albüm listelerde başarı gösteremeyince, ilk uzunçalar albümlerinin prodüktörlüğü için —daha önce Pixies ve Dinasour Jr’ın da prodüktörlüğünü yapan— Paul Kolderie ve Sean Slade ile anlaştılar. Albüm 1992 sonlarında Oxford stüdyosunda kaydedildi.Creep teklisinin 1992 sonlarında yayımlanmasıyla, hepsi olumlu olmamakla birlikte, İngiliz müzik basınının dikkatini çekmeye başladılar. İngiliz müzik dergisi NME, Radiohead ile alakalı «bir rock grubu için korkaklık kusurlu» yorumu yaptı.BBC Radyo 1’de, müziklerini «fazla depresif» bulduğu için yayınlamadı. Grup çıkış albümleri Pablo Honey’i Şubat 1993’te çıkardı. Müzik tarzı 1990’ların başlarında popüler olan «grunge»a yakın bulundu ve Nirvana grubunun izinden gittikleri düşünüldü.Fakat bu albüm de İngiltere listelerinde başarı gösteremedi. Sonraki teklileri «Stop Whispering» ve «Anyone Can Play Guitar» da aynı şekilde başarısızdı. Fakat «Creep» beklenmedik bir şekilde, başta İsrail ve ABD radyolarında başta olmak üzere, bütün dünyada ses getirdi.Grup 1993 başlarında Amerika turnesine çıktığında «Creep»in klibi MTV’de sıklıkla yayınlanıyordu.Şarkı, listelerde iki numaraya kadar yükseldi. Aynı yılın sonlarında tekrar yayınlandığında B.K. tekliler listesinde yedi numaraya kadar yükseldi. Ani gelen başarıdan sarsılan grup, Pablo Honey turnesi ikinci yıla sarktığında neredeyse dağılıyordu.Grup bir yıldan uzun süren turnenin sonlarına doğru, hâlâ iki sene önce kaydettikleri şarkıları çaldıkları için, hislerini «berbat bir deneyim, sanki bir zaman sarmalında sıkışmak gibi» diyerek ifade etmişlerdir. Amerika turnesinden sonra grup prodüktör olarak John Leckie ile anlaşarak Abbey Road Stüdyolarında ikinci albümleri üzerinde çalışmaya başladı. Üyeler «Creep» başarısı, ve sonraki albüm üzerindeki beklentiler yüzünden gergindi.Üzerlerindeki baskıyı azaltmak için Asya, Avustralya ve Uzak doğu’ya turnelere çıktılar. Fakat şöhretleriyle tekrar yüzleştikleri bu turnelerde Thom Yorke, «seksi, küstah ve göze hoş gelen MTV tipi yaşam tarzının» dünyaya pazarlanmasına yardımcı olduğunu düşünüp hayal kırıklığına uğradı.1994’te çıkardıkları EP My Iron Lung, ikinci albümleri için öngördükleri daha derin müziğe geçiş niteliğindeydi.Satışlar memnun ediciydi ve albüm, grubun sadık hayran kitlesinin oluşmasında etkili oldu.Turnelerde yeni şarkılar üreterek ikinci albümleri The Bends’in kayıt işlemleri 1994 sonlarında tamamlandı. Albüm 1995’te yayınlandı. İngiliz medyasının ilgilendiği britpop tarzının dışında kalan grup, The Bends ile, sonunda vatanlarında medyanın dikkatini çekmeyi başardı.Sıkça tekrarlanan kısa bestelerin hakim olduğu kaset, grubun üç gitaristinin başarısıyla ve klavyenin daha etkin kullanımıyla, birinci albümlerine göre daha etkileyici bir atmosfer oluşturuyordu.»Fake Plastic Trees», «Just», ve «Street Spirit (Fade Out)» teklileri İngiltere listelerinde başarılı oldu. 1995 ortalarında, o sırada dünyadaki en büyük rock gruplarından biri olan, ilk esin kaynakları R.E.M.’in desteğiyle turneye çıktı.Turnenin başlangıcında Michael Stipe «Radiohead o kadar iyi ki, beni korkutuyor» demiştir. Bu şekilde ünlü hayranlarının ve «Just» ve «Street Spirit (Fade Out)» şarkılarının avangart kliplerinin etkisiyle, şöhretleri İngiltere dışına yayıldı. Jonny Greenwood «Bence grubun dönüm noktası, The Bends albümünün yayımlanmasından sonraki dokuz veya 12 ay ve senenin sonuna doğru yapılan «en iyi şarkılar» anketlerine girmeye başlamasıdır. O zaman grubu oluşturmakla iyi ettiğimizi hissettik» demiştir. OK Computer, şöhret ve olumlu eleştiriler (1996–1998) OK Computer için iki şarkının kaydı tamamlanmıştı. War Child girişiminin The Help Album projesi için Lucky isimli parçalarını seslendirdiler ve Baz Luhrmann’ın yönettiği Romeo ve Juliet uyarlaması flim için Exit Music (For a Film) şarkısını bağışladılar. Kayıt yapımcıları Nigel Godrich’in yardımıyla, grup 1996’nın başlarında sonraki albümlerini kendi kayıt stüdyolarında kaydetmeye başladı. Haziran 1996’da Oxfordshire yakınlarındaki bir elma ambarından dönüştürülmüş «Canned Applause» isimli kayıt stüdyolarında dört şarkının kaydını tamamladılar.Kayıtları tamamlamadan önce şarkıları dinleyici karşısında canlı söyleyerek mükemmelleştirmeye karar verdiler ve Alanis Morissette’in turnesinde ön grup olarak konserler verdiler. Geriye kalan parçalar Jane Seymour’un Bath yakınlarındaki 15. yüzyıldan kalma malikânesinde kaydedildi. Kayıtlar çok rahat bir ortamda, farklı odalarda, istedikleri herhangi bir saatte kayıt yaparak, esinlenme için The Beatles, DJ Shadow, Ennio Morricone ve Miles Davis dinleyerek gerçekleşti. 1996 sonlarında kayıtlar tamamlandı. Üçüncü albümleri OK Computer Haziran 1997’de yayımlandı. Genelde melodik rock tarzında olan bu albümde deneysel müzik yapıları, elektronik müzik ve avangart akımları da denediler. OK Computer, İngiltere listelerine 1 numaradan giriş yapan ilk albümleri oldu ve dünya çapında yüksek ticari başarı getrirdi. Amerikan listelerinde en yüksek 21 numaraya yükselebilmesine rağmen dinleyiciler tarafından büyük kabul gördü ve o seneki Grammy Ödülleri’nde «En iyi alternatif albüm» ve «Yılın en iyi albümü» dallarında aday oldu, fakat sadece «En iyi alternatif albüm» ödülünü kazandı. «Paranoid Android», «Karma Police» ve «No Surprises» albümün teklileri olarak yayımlandı, Karma Police 14 numarayla Amerikan modern rock listelerinde en beğenilen parçaları oldu. Sonuç olarak OK Computer çok olumlu eleştiriler aldı ve Thom Yorke «Böyle bir geri dönüşüm beni çok şaşırttı. Artık hiçbirimiz (albümün) iyi veya kötü olduğunu bilmiyorduk. Aklımı başımdan alan şey ise, insanların gerçekten her şeyi, yaratmak istediğimiz dokuyu, sesleri ve atmosferi almış olduğuydu.» demiştir. OK Computer’ın yayımlanmasını «Against Demons» (Canavarlara Karşı) dünya turnesi izledi. «No Surprises» şarkısının klibinin yönetmeni Grant Gee, turne boyunca grupla birlikte oldu ve grubu filme çekti; bu görüntüler 1998’de Meeting People Is Easy (İnsanlarla Tanışmak Kolaydır) başlığıyla bir tür belgesel olarak yayımlandı. Belgesel, grubun müzik endüstrisi ve basın konusundaki hoşnutsuzluğunu ve 1997 ortalarından 1998 ortalarına kadar yaklaşık bir yıl süren turnein grubu tüketişini gösteriyordu. Bu sürede grup 7 Television Commercials (7 Televizyon Reklamı) adında bir klip derlemesi ve OK Computer albümünün B-yüzlerinden oluşan 2 EP çıkardı. Kid A, Amnesiac ve müzikal değişim (1999–2001) Radiohead, 1997-1998 turnesinden sonra oldukça durgun bir dönem geçirdi. Trune bittikten sonra tek konserleri, bir insan hakları savunma kuruluşu olan Uluslararası Af Örgütünün Paris konseri oldu. Daha sonra Thom Yorke, bu dönemde grubun dağılma eşiğine geldiğini ve kendisinin ağır bir depresyon geçirdiğini ifade etmiştir: «1998 yılbaşı arefesi hayatımın en kötü günlerinden biriydi. Çıldıracakmış gibi hissediyordum. Gitarı her elime aldığımda içimi bir korku sarıyordu. Bir şarkı yazmaya başladığımda 16 satır sonra duruyor, kağıdı bi çekmeceye koyuyordum. Sonra tekrar bakıp parçalıyor, imha ediyordum.» 1999 başlarında grup sonraki albüm için çalışmaya başladı. Kayıt şirketlerinin bir son teslim tarihi vermemesine ve üzerlerinde artık baskı olmamasına rağmen kayıt gergin bir ortamda geçiyordu. Her üye grubun geleceği için farklı fikirler yürütüyordu. Thom Yorke hala şarkı yazamıyordu ve bu onu daha soyut şarkılar yazmaya itiyordu.Sonuçta, farklı bir müzikal istikamet belirlemeye karar verdiler, herkes gruptaki fonksiyonunu tekrar belirledi.Grup, yapımcıları Nigel Godrich ile Paris, Kopenhag ve Gloucester’daki ve Oxford’da yeni tamamlanan stüdyolarda inzivaya çekildi. Yaklaşık 18 ay sonra, Nisan 2000’de kayıtlar tamamlandı. Radiohead, dördüncü albümleri Kid A’i, stüdyolarda geçirdikleri sürenin ilk meyvesi olarak, Ekim 2000’de yayımladı. Tarz olarak OK Computer albümünün devamı olarak algılanan bu albüm, daha minimalsit bir tondaydı. Gitar önceki albümlerdeki kadar müziğe hakim değildi ve ondes martenot, programlanmış elektronik vuruşlar ve yaylılar ile pirinç üflemelilerin de dahil olduğu, daha çeşitli enstrümanlar kullanıldı.Albüm, grup için o zamana kadarki en büyük ticari başarıyı getirdi. Şarkıları, A.B.D. başta olmak üzere birçok ülkede listelere bir numaradan giriş yaptı.Bu başarı bazıları tarafından abartılı bir tanıtım kampanyasının sonucu olarak görüldü; albüm, yayımlanmadan birkaç ay önce dosya paylaşım ağı Napster’a sız(dırıl)mıştı. Ayrıca OK Computer’den sonra yoğun bir beklenti vardı.Grup Kid A albümünden tekli çıkarmamasına rağmen, radyo promosyonları «Optimistic» ve «Idioteque» radyolarda sıklıkla yayınlandı. Şarklılara çekilen kliplerin ve internetten de dağıtılan «Blip» adındaki kısa reklam filmlerinin de tanıtımda büyük etkisi ol...

Related Artist

Top Tracks